Son güncelleme: 7 Şubat 2020

Duygu, düşünce ve iç güdünün; konuşarak, yazılı olarak, beden dili ile veya daha farklı bir yöntemle karşı tarafa aktarılmasına iletişim denir. Yani iletişim kurmak, sadece konuşma yolu ile gerçekleşen bir eylem değildir. Örneğin, insanlar çok eski yıllarda, duman yoluyla haberleşmeye çalışıyorlardı. Çok eski yıllarda yaşamış insanların kulandığı dumanla haberleşmek, bir çeşit iletişim aracı olarak kabul edilmektedir. Görüldüğü üzere, dumanla haberleşme esnasında taraflar birbirlerinin sesini duyamazlar. O yüzden, dumanla haberleşmeye, konuşmadan gerçekleştirilen iletişim yöntemi diyebiliriz. Hatta, yaşanılan olaylara karşı hiçbir şey söylemeden sessiz kalmak bile, bir çeşit iletişim yöntemidir. İletişim kurmak aslında çok basit bir eylemdir. Örneğin, karşınızakine uykunuzun geldiğini anlatmak için, iki elinizi birleştirip yüzünün yanağına koymak ve yüzünüzü de elinizi koydunuz tarafa doğru eğmek yeterli olacaktır. Yani, bir insanın, diğer bir insana uykusunun geldiğini ağzı ile söylemesi bir saniye, beden dili ile söylemesi ise ortalama üç ile dört saniyedir. Diğer bir örnekte ise, bir bebeği düşünelim. Hiçbir şekilde konuşamaz ve hareketleri ile de istedi şeyleri belli edemez. Peki, bebeklerin iletişim kurma yöntemleri nelerdir diye soracak olursak, buna nasıl bir cevap verirdiniz? Hiç şüphesiz ki, bir çoğumuzun bu soruya cevabı “ağlamak” olacaktır. Evet, bu doğru. Çünkü bebekler, konuşamadıkları ve istedikleri gibi hareket edemedikleri için istek ve şikayetlerini ağlama yolu ile karşısındakine aktarırlar. Bebeğin annesi ise, bebeğinin ağlaması sonucunda ona mama yedirir veya altını değiştirir. Tabi bu örnekler, en basit yoldan kurulan etkili iletişim örnekleridir. Etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri konusunu maddelendirmeden önce, bu konuya biraz hakim olalım. 

Örneğin iki yetişkin insan düşünün. Bu iki insan, birbirlerine karşı olan iletişimlerini en iyi seviyede tutmalıdır ki, kurdukları iletişim sonucundan olumlu sonuç alabilsinler. Bundan yola çıkarak ilk maddemizi de şekillendirmiş oluyoruz; etkili iletişim kurmanın en önemli şartı, karşımızdakini dinlemektir. İletişimde en önemli kural, insanın karşısındakini dinlemektir diyor. Çünkü, karşınızdakini dinlemeseniz hem iletişimde etkisiz kalacaksınız, hem de iletişime devam etmeniz durumunda, karşınızdaki ile anlaşmazlık yaşayacaksınız. İletişimin ne olduğunu ve etkili iletişim kurmak için bir iki yöntemden bahsettik. Şimdi de, iletişim konusunda da açıklayıcı ve daha geniş çaplı bilgiler verebiliriz. İşte maddeler halinde yazılmış, etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri adlı yazımız.


Etkili Bir İletişim İçin Karşınızdakini Dinleyin

Etkili İletişim Kurmanın Yolları ve Teknikleri

Yazımızın ikinci paragrafında bu konudan bahsetmiştik. Etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasında gösterilen ve belki de bu teknikler arasındaki en önemlisi, etkili bir iletişim için karşımızdakini dinlemektir. Ancak yapılan araştırmalar insanların, karşılarındakini dinlemek yerine onların ne söyleyeceklerini tahmin etmeye çalıştıklarını vurgulamaktadır. Yani bazı insanlar karşısındaki dinlemiyor, konuşmak için sıra bekliyor veya karşısındakinin ne söyleceğini tahmin etmeye çalışıyor. Karşısındakinin ne söyleyeceği hakkında tahmin yürütmek için onu dinliyor gibi yapan kişi ise, iletişime hiçbir zaman katılamayacak ve iletişim dünyasının her daim dışında kalacaktır.Yani kısaca, eğer etkili bir iletişim modeli oluşturmak istiyorsanız, karşınızda konuşan kişinin sözünü kesinlikle kesmemeli ve onu dinlemelisiniz. 


Etkili Bir İletişimde Konuşmak İçin Sıranızı Bekleyin

Etkili İletişim Kurmanın Yolları ve Teknikleri

Etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasındaki altın kurallardan bir diğerdi de, iletişim esnasında, konuşmak için kendi sıramızı beklemektir. İletişim esnasında her ne yaparsanız yapın, karşınızdakinin sözünü asla kesmemeye çalışın ve konuşan kişiyi sabırla dinleyin. Eğer, karşınızdaki kişi konuşurken o kişinin lafını keser ve araya girerseniz, bu durum, o ortamda bulunan herkes tarafından olumsuz karşılanacaktır. Siz siz olun, karşınızdaki insan konuşurken onun lafını kesemeden, onu gerçekten anlayarak dinleyin ki, sizin kendisine değer verdiğinizi anlasın. Bu sayede, o kişi de size değer verir ve siz konuşurken de o sizi büyük bir dikkatle dinler. Daha sonra, karşınızdakinin konuşması bittiğinde ise sözü siz alabilirsiniz. Ancak, konuşma sırası size geldiğinide, daha önce kafanızda tasarlamış olduğunuz düşüncelere değil de, karşınızdakinin size anlattığı ve onun konuşmak istediği konu üzerinden konuşmanızı devam ettirmelisiniz. Bu sayede de, konudan sapmamış olur ve etkili bir iletişime ilk girişinizi de yavaş yavaş yaparsınız.


Etkili Bir İletişim İçin Karşı Tarafa Güven Vermelisiniz

Etkili İletişim Kurmanın Yolları ve Teknikleri

Etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasında gösterilen bir diğer önemli yöntem ve davranış ise, karşımızdakine güven vermektir. Çünkü güven, her kapının anahtarı olduğu gibi iyi bir iletişim yönteminin de anahtarı niteliğindedir. Siz de, etkili bir iletişim yöntemi kullanmak istiyorsanız, karşınızdaki kişiye güven vermelisiniz. Örneğin, konuşmalarınızda asla yalan cümlelere ve çok abartılı cümlelere yer vermeyerek, karşı tarafa verebileceğiniz güven konusunda ilk adımınızı atmış oluyorsunuz. Daha sonra, karşı taraf ile aranızda geçen ikili diyaloğun ardından, verdiği sözleri tutan dürüst birsi olmalısınız. Kısaca güven, etkili bir iletişim için en önemli etkenlerden biridir. 


Etkili Bir İletişim İçin Karşı Tarafa Saygı Duymalısınız

Etkili İletişim Kurmanın Yolları ve Teknikleri

Etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasındaki bir diğer önemli madde ise, saygıdır. İkili iletişim esnasında, karşınıdaki kişiye mutlaka ve mutlaka saygılı olmalısınız. Çünkü iletişimin kökeni saygıdır. Ayrıca insanlar, kendilerine saygı göstermeyen kişilerle iletişim kurmak da istemezler. Örneğin, başka bir kişi ile ufak bir tartışma yaşadığınızda ve bu tartışma sonucunda o kişi ile iletişimimiz başladığında, daime saygılı olmalıyız. Üstelik haklı taraf biz olsak bile, saygı prensipleri gereği insanca davranmalıyız. Eğer bu tip durumlarda saygılı olur ve alttan alırsanız, karşınızdaki kişinin de size saygı göstereceğini ve sizden özür dileyeceğini göreceksiniz. 


Etkili Bir İletişim İçin Kısa Cevaplarla Sınırlanmamış Sorular Sorun

Etkili iletişim kurmak için, karşınızdakinin sadece “evet” ya da “hayır” şeklinde çok kısa cevap vermeyeceği sorular sormaya dikkat etlemisiniz. Etkili iletişimde, karşınızdaki kişiyi biraz daha detaylı cevapler vermeye yönlendirerek, hem iletişimin süresini arttırır, hem de etkili bir iletişim kurmuş olursunuz. Bu konuyu etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri açısından değerlendirecek olursak, karşınızdakine soracağınız sorulaş şu şekilde olmalıdır; örneğin, “Öğretmen misiniz?” Şeklinde bir soru sormak yerine, “Öğretmen olmayı neden istediniz?” veya “İstanbul’da yaşama fikrini size veren şey nedir, burada yaşama fikri aklınıza nereden geldi” gibi sorular sorabilirsiniz. Bu tip sorular, tek kelime ile cevaplanacak sorular olmadığı için, karşınızdaki kişi ister istemez size verdiği cevabı daha bilgili ve daha detaylı vermiş olacaktır. Bu sayede, karşınızdakinin fikir ve düşüncelerini daha detaylı öğrenebilir ve daha farklı soruların sorulması için kendinize zemin hazırlayabilirsiniz. 


Etkili Bir İletişim İçin İnsanları, Hayatlarını Sizinle Paylaşmaya Davet Edin

İnsanlarla etkili bir iletişim kurmak, karşınızdakini sizinle konuşmaya daha çok meyillendirmek ve etkili iletişim kurmak için insanları, hayatlarını sizinle paylaşmalarına davet edin. Her insan, her hangi bir konuda konuşmak istemez ve o konudan sıkılabilir. Ancak, hemen hemen her insan, kendi ile ilgili edilen sohbetleri sever ve bu sohbetlere seve seve katılır. Eğer siz de, insanlarla etkili bir iletişim içine girmek istiyorsanız onlara kendi hayatları ile ilgili sorular sorun veya siz o konuda bir şeyler söyleyin. Sizin hayatınız ile ilgili edilen sohbetlerde ise, karşı tarafa ilgi göstererek dinleyin ve karşınızdaki ile etkili bir iletişim kurulmasını sağlayın. Ancak, etkili bir iletişim için insanları, kendi hayatlarını sizinle paylaşmaya davet ederken kesinlikle insanların özel hayatlarına müdahale etmemeye ve insanlar ile dedikodu yapmamaya özen gösterin. Eğer ki, iletişim esnasında, farkında olmadan veya olaraktan sorduğunuz ve karşınızdakinin özel hayatını ilgilendiren sorulardan ötürü, karışınızdaki kişi rahatsız olmuşsa konuyu hemen değiştirerek başka şeylerden bahsetmeye çalışın. Kısaca, etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasında insanları, hayatlarını sizinle paylaşmaya davet edin ancak bunu insanların özel hayatlarına müdahale etmeden ve konuşabilinecek konular üzerinden yürütün.


Etkili Bir İletişim İçin Karşınızdakinden Fikir İsteğinde Bulunun

Etkili iletişim kurmanın bir diğer altın maddesi: karşımızdakinden fikir isteğinde bulunmak. Bu demek oluyor ki, birisinin fikir ve önerisini istemek, onun fikirlerine ne kadar da değer verdiğimizi gösterir. Alacağımız bir karar öncesinde, birisine fikrini sormak, o kişinin bize sunduğu fikri hemen uygulayacağımız anlamına gelmiyor elbette. Ancak, bir karar almadan önce karşınızdaki kişiye fikrini sorduğunuz vakit, hem o kişinin size karşı olan bakış açısı olumlu anlamda değişecek, hem de ilgili kararınızı almadan önce yeni bir fikir ve o fikir ile ilgili yeni bir yol edinmiş olacaksınız. Bu sayede karşı taraf, onunla kurduğunuz iletişim esnasında kendini daha değerli hissedecek ve o anki karşılıklı iletişiminiz daha kuvvetli olacak. Siz de mutlaka, etkili bir iletişim için karşınızdakinden fikir isteğinde bulunun.



Etkili Bir İletişim İçin Karşınızdaki Kişinin Açıklama Yapmasını İsteyin

Etkili bir iletişim kurmak istiyorsanız, karşınızdaki kişinin açıklama yapmasını isteyin. Tabi bu açıklamaları, hesap sormak gibi algılamayın. Örneğin, bir şeyin nasıl kullanıldığını, veya nasıl çalışıp yapıldığını karşınızdakine sorabilirsiniz. Araştırmalara göre, bir kişiden, herhangi bir konuda açıklama yapmasını istemek, o kişiyi zeki bulduğunuzu ve o kişinin bilgilerine değer verdiğinizi göstermektedir. Eğer bir kişi size, herhangi bir konuda bir şeyler öğretmeye çalışıyorsa, o kişiden mutlaka o konu ile ilgili açıklamalarda bulunmasını isteyin. Bu yöntem, hem etkili iletişim kurmanın yolları ve teknikleri arasında olup, hem de karşınızdaki kişi ile kurduğunuz iletişimin süresini arttıracaktır. Siz de, etkili bir iletişim için karşınızdaki kişinin açıklama yapmasını isteyin.



Etkili Bir İletişim İçin Dinlediklerini Anladığınızı İfade Edin

Karşınızdaki kişi ile derin bir iletişim halindesiniz diyelim. Örneğin az önce bahsettiğimiz, “etkili bir iletişim için karşınızdaki kişinin açıklama yapmasını isteyin” maddesini ele alalım. Eğer bir kişi sizinle iletişim kuruyor ve o iletişim esnasında da size bir şeyleri açıklama zahmetine giriyorsa, onun dediklerini anladığınızı ona hissettirin. Ardından, siz söz alıp da konuşmaya başlarken, karşınızdaki kişinin kurduğu son cümlenin son üç harfi ile kendi kuracağınız cümleye başlayabilirsiniz. Örneğin, karşınızdaki kişi size, “Akşam yemeğini evde değil de, güzel bir restoranda mı yesek?” Diye sorduğunda, sizin bu cümleye karşılık, “Bence de, bu günkü akşam yemeğini güzel bir restoranda yiyelim” olmalıdır. Bu sayede, hem karşınızdaki kişinin söylediğini anlamış, hem onunla aynı fikirde olmuş hem de onunla ortak bir aktivite içine girmiş olacaksınız. Ayrıca, az önce verdiğimiz akşam yemeği örneğinde de olduğu gibi, karşınızadaki kişinin fikirlerini onaylamanız gereken durumlarda, bu onaylamaları mutlaka ve mutlaka, karşınızdaki kişiye değer verdiğinizi hissettirerek yapın. Bu sayede, kurduğunuz iletişim daha olumlu bir yol izleyecektir. Sonuç olarak; etkili bir iletişim için dinlediklerini anladığınızı ifade edin.

Ayrıca, EN İYİ PSİKOLOJİ KİTAPLARI adlı yazımızı da okuyabilirsiniz.